Tuigage keuren: hoe vaak en waar je op let

Hoe vaak je de tuigage controleert

Een verstandig ritme heeft drie niveaus: een korte visuele check voor vertrek en regelmatig in het seizoen; een grondige inspectie één keer per jaar, het liefst met een klim in de mast of met de mast gestreken; en een professionele keuring door een rigger op de intervallen die hij aanraadt, vaak om de paar jaar en voor elke lange tocht op open zee.

Controleer de tuigage ook na alles wat ongewoon is, zoals een knockdown waarbij de mast het water raakte, een harde vastloper of een aanvaring.

Wanneer vervang je het staand want?

Rvs-draad en staafwant slijten niet zichtbaar; ze raken vermoeid. Daarom wordt staand want vervangen op leeftijd en niet alleen op conditie. Voor draadwant wordt vaak ongeveer 10 tot 15 jaar genoemd, en eerder voor boten die hard, offshore of in warme vaargebieden worden gezeild.

Veel verzekeraars hebben eigen eisen, zoals een maximale leeftijd van de tuigage of een recente keuring, en sommige beperken de dekking als de tuigage ouder is. Lees je polis na en bewaar bewijs van wanneer de tuigage is vervangen of gekeurd.

Wanten, terminals en spanschroeven

Loop elk want en elk stag na. Ga met een doek of handschoen langs de draad: een gebroken draadje blijft meteen haken (pas op, ze zijn scherp). Let vooral op de uiteinden. Geperste terminals scheuren vaak precies waar de draad erin gaat, en roestsporen of uittredend vocht daar zijn een waarschuwing.

Puttingen, mastvoet en zalingen

De puttingen brengen de volle belasting over op de romp. Let op scheurtjes, roest en beweging, en kijk benedendeks of er watervlekken of zacht hout omheen zitten, want lekkende puttingen kunnen ongezien wegcorroderen. Bij de mastvoet zoek je naar corrosie, inzakking en scheurtjes; bij een doorgaande mast controleer je ook de mastdoorvoer en de wiggen.

De zalingen moeten stevig vastzitten en onder de juiste hoek staan, meestal zo dat ze de hoek van het want over de zalingtop halveren. Controleer de zalingtoppen op schavielen en of de wanten er goed in liggen.

Masttop, schijven en lopend want

In de masttop controleer je of de schijven vrij draaien, niet gescheurd of uitgesleten zijn en of hun assen goed vastzitten. Nu je toch boven bent: bekijk ook het beslag van voorstag en achterstag, de windmeter, de antenne en de verlichting.

Vallen schavielen waar ze over schijven lopen, door stoppers gaan en bij de sluiting. Controleer de mantel op slijtage en de kern op platte plekken, en keer een val tijdig om of kort hem in voordat de mantel doorgesleten is. Kijk ook naar de sluitingen en hun borging, en of de rolfok soepel draait.

Veilig controleren

De mast in gaan is gevaarlijk. Gebruik een goede bootsmansstoel of klimgordel, een tweede val als back-up en iemand met ervaring op de lier. Voel je je niet zeker of ziet iets er niet goed uit, bel dan een rigger, en vaar niet met tuigage die je niet vertrouwt.